ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပမည့္ ေန႔ရက္ကို မသတ္မွတ္ေသးေသာ္လည္း စစ္အုပ္စုကို ေထာက္ခံသူမ်ားကမူ စည္း႐ံုးေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို အင္တိုက္အားတိုက္ လုပ္ကိုင္လ်က္ရိွသည္။
''ျမန္မာ့အလင္း သတင္းစာမွာ ေဒသခံ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို စစ္အစိုးရ ဝန္ၾကီးေတြက လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ေနတာေတြ၊ ေငြေၾကးအကူအညီ ေပးေနတာေတြနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးစီမံခ်က္ေတြ၊ ေဒသခံေတြကို မိန္႔ခြန္းေျပာေနတဲ့ ပံုေတြ၊ သတင္းေတြ အျပည့္ေဖာ္ျပေနတာ ေတြ႔ရတယ္'' ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံက မၾကာခင္ေသးခင္က ျပန္ေရာက္လာသည့္ အေနာက္တိုင္း သံတမန္တဦးက မဇၩိမကို ေျပာျပသည္။
''ဒါေတြက တကယ္ေတာ့ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးျခင္း တမ်ဳိးပါပဲ။ စစ္တပ္ဟာ ေဒသခံေတြရဲ႕ ႏွလံုးသားကို ဖမ္းစားဖို႔ ၾကိဳးစားေနတာပါ'' ဟု သူက ဆက္ေျပာခဲ့သည္။
''ဒီေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဒီမိုကေရစီဟာ ႏုနယ္ေသးတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဂ႐ုတစိုက္ စိတ္ရွည္ဖို႔နဲ႔ အာ႐ံုစူးစိုက္ဖို႔လည္း လိုပါတယ္'' ဟု ျမန္မာစစ္တပ္ အၾကီးအကဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးသန္းေရႊက သူ၏ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ တပ္မေတာ္ေန႔ မိန္႔ခြန္းတြင္ ေျပာသြားခဲ့သည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ဇန္နဝါရီလမွ လြဲ၍ ဤအေၾကာင္းအရာႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ရွားရွားပါးပါး ေျပာဆိုခဲ့ေသာ္လည္း သူ႔အေနႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားကို အာဏာမမက္ၾကရန္ႏွင့္ စည္းကမ္းလိုက္နာၾကရန္ အလိုရိွေနေလသည္။
''ဒီႏွစ္ထဲမွာ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ စနစ္တက် က်င္းပဖို႔ အစီအစဥ္ေတြ ဆြဲေနတုန္းပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ျပည္သူလူထု တရပ္လံုးက မွန္ကန္တဲ့ ေရြးခ်ယ္မႈကို လုပ္ရလိမ့္မယ္'' ဟု သူက သတိေပးခဲ့သည္။
သို႔ေသာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးပါတီ အက္ဥပေဒတို႔ အတည္မျပဳရေသးေသာ္လည္း ထိုေရြးေကာက္ပြဲ အစီအစဥ္မ်ားက ျမန္မာႏိုင္ရိွ အရာအားလံုးကို လႊမ္းမိုးလ်က္ရိွသည္။ ယခုအခ်ိန္အထိ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပမည့္ ရက္ကိုလည္း အတိအက် မေၾကညာရေသးေခ်။
သို႔ေသာ္ ျမန္မာျပည္တဝွန္းတြင္ ႏွစ္ေပါင္း ၂ဝ အတြင္း ပထမဆံုးအၾကိမ္ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ တိတ္တဆိတ္ ျပင္ဆင္မႈမ်ားကို ျပဳေနၾကသည္။ အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၲယားမွာ ယာယီရပ္ဆိုင္းထားၿပီး အစိုးရ ဝန္ၾကီးမ်ား၊ အရာရိွၾကီးမ်ားမွာ ႏိုင္ငံေရး စည္း႐ံုးမႈမ်ားကိုသာ ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္ေနၾကသည္။
''ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈနဲ႔ မဆိုင္တဲ့ အစိုးရဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ဘာကိုမွ မလုပ္ေတာ့ဘူး'' ဟု အမည္မေဖာ္လိုေသာ ထိပ္တန္း ကုလသမဂၢ အရာရိွတဦးက မဇၩိမကို ေျပာသည္။ အေရးၾကီးသည့္ စီမံကိန္းမ်ားကို ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား ၿပီးမွသာ စတင္ႏိုင္မည္ဟု အစိုးရဝန္ၾကီးမ်ားက အျခား ကုလသမဂၢ အကူအညီေပးေရး အရာရိွတဦးသို႔လည္း ေျပာျပသည္။
အပတ္စဥ္ အစိုးရအဖြဲ႔ အစည္းအေဝးကိုလည္း ဗုဒၶဟူးေန႔သို႔ ေရြ႔ေျပာင္းလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ဝန္ၾကီးမ်ားကုိ ၾကာသပေတးမွ တနဂၤေႏြအထိ တပတ္လွ်င္ ၄ ရက္၊ ၎တို႔ စည္း႐ံုးေရးအတြက္ တာဝန္က်ရာ အရပ္ေဒသမ်ားတြင္ လာမည့္ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ႏိုင္ငံေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရန္ ခြင့္ျပဳခဲ့သည္ဟု ထိပ္တန္း စစ္တပ္အသိုင္းအဝိုင္း အဆိုအရ သိရသည္။ ထိုေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားတြင္ သတ္မွတ္ထားသည့္ ေဒသခံ လူထုကုိ လက္ေဆာင္ပစၥည္းႏွင့္ ေငြေၾကးမ်ား ေပးအပ္သည္သာမကဘဲ ေရြးေကာက္ပြဲရက္ ေၾကညာသည့္အခါ စည္း႐ံုးေရးလုပ္ငန္းမ်ား အမွန္တကယ္ လုပ္ေဆာင္ရန္အတြက္ ေငြေၾကးေကာက္ခံသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားလည္း ပါဝင္သည္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးသန္းေရႊက သူ၏ ၾသဇာၾကီးၿပီး အဂတိလိုက္စားေသာ ဝန္ၾကီးဦးေအာင္ေသာင္းကို ေရြးေကာက္ပြဲ စည္း႐ံုးေရးမ်ား ၾကီးၾကပ္ရန္ႏွင့္ စစ္အုပ္စုေထာက္ခံေသာ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို ေငြေၾကးေထာက္ပံ့ရန္ တာဝန္ေပးထားသည္ဟု ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးႏွင့္ နီးစပ္ေသာ အသိုင္းအဝိုင္းက ေျပာသည္။
သူက ''အဘုိးၾကီးရဲ႕ လူယံုျဖစ္ေနတယ္'' ဟု စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ ဦးေတဇပိုင္ ကုမၸဏီတခုမွ အၾကီးတန္း မန္ေနဂ်ာတဦးက မဇၩိမကို ေျပာသည္။ ''သူ႔ရဲ႕ လွ်ိဳ႕ဝွက္ရည္မွန္းခ်က္က စစ္အုပ္စုသေဘာက်တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြက ေထာက္ခံလာေအာင္နဲ႔ ျပည္ေထာင္စု ၾကံ႕ခိုင္ေရးနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအသင္းနဲ႔ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီညြတ္ေရး ပါတီတို႔ကို လူထုရဲ႕ ေထာက္ခံမဲေတြရလာေအာင္ ေသေသခ်ာခ်ာ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ပဲ'' ဟု စစ္အစိုးရ အရာရိွတဦးက ေျပာသည္။
၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ ေမလ ၂၇ ရက္ေန႔တြင္ က်င္းပခဲ့ေသာ ၿပီးခဲ့သည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္က မဲအျပတ္အသတ္ႏွင့္ အႏိုင္ရခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာစစ္တပ္က ၎တို႔ကုိ အရပ္သားအစိုးရ ဖြဲ႔စည္းရန္ မည္သို႔မွ ခြင့္မျပဳခဲ့ေခ်။ ဒီတခါ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးမ်ားက ထိုစဥ္က အမွားမ်ဳိး ဆက္လက္မက်ဴးလြန္ရန္ စီစဥ္ေနၿပီး ဤတၾကိမ္တြင္ သူတို႔ မရံႈးရန္ အရာအားလံုးကို တင္းက်ပ္စြာ ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည္။ တခ်ိန္တည္းမွာပင္ ၎တို႔က လူတိုင္းကို အေမွာင္ထဲမွာ ရိွေနေစခဲ့သည္။
''ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးပါတီ ဥပေဒေတြက အခုဆိုရင္ ၉၇ ရာခိုင္ႏႈန္း ၿပီးစီးေနၿပီ'' ဟု ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီး ဦးဥာဏ္ဝင္းက အင္ဒိုနီးရွားဝန္ၾကီး မာတီ နာတလီဂါဝါကို ဟႏြိဳင္းရိွ အာဆီယံေဒသဆိုင္ရာ အစည္းအေဝး တခုတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ''၁ဝဝ ရာခိုင္ႏႈန္းၿပီးဖို႔ ေနာက္ထပ္ ၂ လ ဒါမွမဟုတ္ ၃ လ ထပ္ေစာင့္ရလိမ့္မယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ဒီႏွစ္ ဒုတိယ ေျခာက္လပတ္ထဲမွာမွ ျဖစ္လိမ့္မယ္'' ဟု သူက ေျပာဆုိေၾကာင္း သိရသည္။
ျမန္မာႏွင့္ အနီးစပ္ဆံုး မဟာမိတ္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကလည္း ေရြးေကာက္ပြဲသည္ ယခုႏွစ္ ေနာက္ဆံုး ၃ လ အတြင္း ျဖစ္လိမ့္မည္ဟု ယံုၾကည္ေၾကာင္း တ႐ုတ္သံတမန္မ်ား အဆိုအရ သိရသည္။ ၎ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၁ဝ ရက္ ၁ဝ လ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္တြင္ ျဖစ္လိမ့္မည္ဟု ၿမိဳ႕ေတာ္သစ္ ေနျပည္ေတာ္ရိွ ထိပ္တန္း စစ္တပ္ အသိုင္းအဝိုင္းက မဇၩိမကုိ ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံေရးပါတီ ၁ဝ ခုသာ ပါဝင္ယွဥ္ၿပိဳင္ရန္ ခြင့္ျပဳမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္သိန္းစိန္က ၿပီးခဲ့သည့္ ေအာက္တိုဘာလအတြင္း ဟြာဟင္း၌ က်င္းပသည့္ အာဆီယံ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲအတြင္း အျခား အာရွေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ေျပာၾကား
ခဲ့ေၾကာင္း ထိုအခမ္းအနားသို႔ တက္ေရာက္ခဲ့သည့္ အင္ဒိုနီးရွား သံတမန္တဦးက ျပန္ေျပာျပသည္။
သို႔ေသာ္ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္ေကာင္း၊ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္းေကာင္း တစံုတရာ ရည္ညႊန္းသြားျခင္း မရိွေၾကာင္း သူက ဆက္ေျပာသည္။
ကိန္းဂဏန္းမ်ားအေပၚ သက္ဝင္ယံုၾကည္လြန္းေသာ စစ္အုပ္စု၏ အမူအက်င့္အရ ၁ဝ ရက္၊ ၁ဝ လ၊ ၂ဝ၁ဝ မွာ ပိုမိုျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း လူအမ်ားက ခန္႔မွန္းေနၾကသည္။ အတိတ္တုန္းက စစ္တပ္သည္ ၁၉၉ဝ ျပည့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေန႔ရက္ႏွင့္ ၿမိဳ႕ေတာ္သစ္သို႔ အလံုးအရင္းျဖင့္ ေျပာင္းေရြ႔သည့္ေန႔ အပါအဝင္ အေရးၾကီးသည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္တိုင္း ေဗဒင္ဆရာမ်ား၏ တြက္ခ်က္မႈအေပၚ အေျခခံ၍ေသာ္လည္ေကာင္း၊ ထူးျခားသည့္ ေန႔ရက္မ်ားကို အေျခခံ၍ေသာ္လည္ေကာင္း ျပဳလုပ္ေလ့ရိွသည္။ ယခုအခါ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ယခုႏွစ္ မိုးရာသီ ကုန္လြန္ၿပီးေနာက္ ေအာက္တိုဘာလ သို႔မဟုတ္ ႏိုဝင္ဘာလတြင္ က်င္းပရန္ ေသခ်ာေနၿပီး ေလာေလာဆယ္ ေျပာဆိုေနေသာ ေန႔ရက္မွာ လွည့္စားျခင္းသက္သက္သာ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ျဖစ္ႏိုင္ေလသည္။ ေရြးေကာက္ပြဲကို လူတိုင္း ပံုမွန္အလုပ္နားရက္ျဖစ္ေသာ တနဂၤေႏြေန႔တြင္ ျပဳလုပ္မည္ဆိုသည္ကေတာ့ ေသခ်ာေနသည္။
ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒ ေၾကညာသည့္ အခ်ိန္အထိ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရိွေသာ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ား ပါဝင္လႈပ္ရွားရန္ အနည္းအက်ဥ္းသာရိွၿပီး သူတို႔၏ အခ်ိန္ကို ေစာင့္ဆိုင္းေနရန္သာ ရိွသည္။ ထိုအခ်ိန္ထိ ေရြးေကာက္ပြဲ မ်ားကို မည္သို႔မည္ပံု က်င္းပမည္ကို မည္သူမွ် မသိရိွႏိုင္သလို ပိုမိုအေရးၾကီးသည့္ မည္သူမ်ား ပါဝင္ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ကိုလည္း မသိႏိုင္ဘဲဲ ရိွေနသည္။ တရားဝင္အားျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအတြက္ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား မွတ္ပံုတင္ရန္ မရိွေသးဘဲ ထိုသို႔ ျပဳလုပ္ရန္ ႏိုင္ငံေရး ပါတီမ်ား မွတ္ပံုတင္သည့္ ဥပေဒမ်ား ထုတ္ျပန္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးမႈမ်ားကို ၾကီးၾကပ္ရန္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ကို ဖြဲ႔စည္းၿပီးမွသာ ျဖစ္ႏိုင္ေလသည္။
''ႏိုင္ငံေရးပါတီနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒမ်ားကို ေနာက္ဆံုးအခ်ိန္အထိ လွ်ိဳ႕ဝွက္ထားလိမ့္မယ္'' ဟု ထိုင္းႏိုင္ငံ ခ်င္းမိုင္တကၠသိုလ္မွ ျမန္မာ့အေရး ေလ့လာသံုးသပ္သူ ဦးဝင္းမင္းက မဇၩိမကို ေျပာသည္။ ''ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရိွတဲ့ အတိုက္အခံေတြ အားလံုးကို ေျခလွမ္းမွားေအာင္နဲ႔ စုစည္းခ်ိန္မရေအာင္ သူတို႔ လုပ္ထားလိမ့္မယ္'' ဟု ဆက္လက္ေျပာသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ေနာက္ဆံုး ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပခဲ့သည့္ ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ ေမလ ၂၇ ရက္ေန႔ မတိုင္မီ လေပါင္း ၂ဝ ေစာၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒကို ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။
စစ္အုပ္စုေခါင္းေဆာင္မ်ားက ထိုအမွားမ်ဳိး ထပ္မံမက်ဴးလြန္ရန္ သတိၾကီးစြာ ထားေနသည္။ သို႔ေသာ္ ထိုစဥ္ကထက္စာလွ်င္ ႏွစ္ေပါင္း ၂ဝ ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီးေသာ ယေန႔ ျမန္မာျပည္မွာ လြန္စြာ ကြာျခားသြားခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈ၊ ေစာ္ကားေမာ္ကားျပဳမႈႏွင့္ စီးပြားေရး ခၽြတ္ၿခံဳက်မႈတို႔က ျမန္မာလူမ်ဳိး အမ်ားအျပားမွာ စစ္တပ္အေပၚ စိတ္ရႈပ္ေထြးေစၿပီး ပိုမိုေဒါသထြက္လာေစသည္။ သို႔ေသာ္ ၎မွာ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ စစ္အစိုးရ ဆန္႔က်င္ေသာ ခိုင္မာသည့္ ဆႏၵမဲမ်ားအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားမည္၊ မသြားမည္ကေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမည့္ သေဘာရိွသည္။ ဒီမိုကေရစီလိုလားသူမ်ားအတြင္း ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ေရး၊ မဝင္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး သေဘာထား ကြဲလြဲလ်က္ရိွသည္။
''စစ္တပ္က တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားမယ့္ ဒီေရြးေကာက္ပြဲမွာ က်ေနာ္တို႔ ဘာေၾကာင့္ ဝင္ၿပိဳင္ရမွာလဲ'' ဟု ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာမ်ား၏ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရိွသူ ဦးဇင္လင္းက မဇၩိမကို ေျပာသည္။
''က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ သူတို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲ ေရာက္ေနတဲ့ ဒီလိုအခ်ိန္မ်ဳိးမွာ ဘယ္လိုလုပ္ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ျဖစ္ႏိုင္မွာလဲ။ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို သူတို႔ဘာသာ ေရးဆြဲၿပီး လူတိုင္းကို ျပည္သူ႔ဆႏၵခံယူပြဲမွာ အတင္းအက်ပ္ ေထာက္ခံမဲေပးေအာင္ လုပ္ၿပီး (၂ဝဝ၈ ခု ေမလမွာ) ျပ႒ာန္းခဲ့တယ္'' ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။
ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားသည္ စစ္အစိုးရအတြက္ ဒီမိုကေရစီက်သည့္ အရပ္သား အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ေျပာင္းလဲသည္ဟု ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ရန္ အသံုးခ်ျခင္းသက္သက္သာ ျဖစ္ေၾကာင္း အကဲခတ္အမ်ားက ယံုၾကည္ေနၾကသည္။ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ လႊတ္ေတာ္ေနရာ၏ ေလးပံုတပံုကို စစ္တပ္ အရာရိွမ်ားအတြက္ သီးျခားဖယ္ထားသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က အငယ္တန္း အရာရိွမ်ားကို စစ္တပ္၏ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားအျဖစ္ ထမ္းေဆာင္ရန္ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးပညာရပ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ၎တို႔အတြက္ အဆင့္ျမင့္ အရာရိွသင္တန္းမ်ား၏ တစိတ္တပိုင္းအျဖစ္ အထူး သင္တန္းမ်ား ပို႔ခ်ခဲ့သည္ဟု စစ္အစိုးရ အသိုင္းအဝိုင္း၏ အဆိုအရ သိရသည္။ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးေကာလိပ္ဟု အမည္ရသည့္ ထိပ္တန္း စစ္တကၠသိုလ္သို႔ တက္ေရာက္ခဲ့ရသည့္ အရာရိွေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ လႊတ္ေတာ္သစ္ရိွ ေနရာမ်ားအတြက္ လ်ာထားလ်က္ရိွသည္။
''၂ဝ၁ဝ မွာ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ အာဏာရွင္ေတြအတြက္ပဲ ျဖစ္လိမ့္မယ္။ သူတို႔ကိုယ္ သူတို႔ စစ္ဝတ္စံုခၽြတ္ၿပီး အရပ္သားပံုစံနဲ႔ အာဏာဆက္ယူဖို႔ ျဖစ္မယ္'' ဟု ထိုင္းႏိုင္ငံအေျခစိုက္ ဒီမိုကေရစီ လိုလားသည့္ အတိုက္အခံ ဦးစိုးေအာင္က ေျပာသည္။ စစ္အစိုးရ အရာရိွေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ယခုျဖစ္စဥ္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲမဟုတ္ဘဲ ေရြးခ်ယ္ပြဲသာ ျဖစ္လိမ့္မည္ဟု သီးျခား ဝန္ခံေလသည္။
''ဒီႏွစ္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲ ရိွတယ္ဆိုေပမယ့္ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဒါမွမဟုတ္ သူမရဲ႕ ပါတီ ဝင္ၿပိဳင္သည္ျဖစ္ေစ၊ မၿပိဳင္သည္ျဖစ္ေစ အာဏာလႊဲေျပာင္းေရးကေတာ့ ျဖစ္လာစရာ မရိွပါဘူး'' ဟု ျမန္မာ့အေရးကို အနီးကပ္ ေလ့လာေနေသာ တ႐ုတ္သံတမန္တဦးက ဆိုသည္။ ''အားလံုး အရင္အတိုင္းပဲ။ ႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲ ရိွမွာမဟုတ္ဘူး'' ဟု ထိပ္တန္း တ႐ုတ္အစိုးရ အရာရိွတဦးကလည္း မဇၩိမကုိ ေျပာျပသည္။
၂ဝ၁ဝ အတြက္ အာဏာရယူရန္ ပါတီမ်ား ဖြဲ႔စည္းျခင္းမရိွဘဲ တရားဝင္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ား ေရြးခ်ယ္ျခင္း မရိွေသးေသာ္လည္း ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးရန္အတြက္ စစ္အစိုးရက ျပင္ဆင္ ေနခဲ့သည္။ စစ္အစိုးရႏွင့္ နီးစပ္သည့္ စီးပြားေရးသမားမ်ားကုိ စစ္အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းကိုသာ ေထာက္ခံရန္ႏွင့္ ရန္ပံုေငြ ပံ့ပိုးေပးရန္ ညႊန္ၾကားထားသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အခ်ဳိ႕မဲဆႏၵနယ္မ်ားတြင္ စီးပြားေရးသမား အခ်ဳိ႕အတြက္ လ်ာထားၿပီး ေငြေၾကး အေထာက္အပံ့ကိုလည္း ရယူရန္ စီစဥ္ထားသည္။
''ဒီေရြးေကာက္ပြဲမွာ ရံႈးလို႔မရဘူး'' ဟု ျမန္မာဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးသိန္းစိန္က ထိပ္တန္း စီးပြားေရးသမား တခ်ဳိ႕ကို ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က ေျပာဆိုခဲ့သည္။ ''တကယ္လို႔ ရံႈးခဲ့ရင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၂ဝ ၾကိဳးပမ္းခဲ့တာေတြ အလကားျဖစ္သြားမယ္'' ဟု ေျပာေၾကာင္း ျမန္မာ့စီးပြားေရး အသိုင္းအဝိုင္းႏွင့္ နီးစပ္သည့္ အေနာက္တိုင္း သံတမန္မ်ား၏ အဆိုအရ သိရသည္။
ျဖစ္ခ်င္ေသာရလဒ္ ထြက္ေပၚလာေရးအတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားကို အတည္ျပဳရန္မွာ စစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားအတြက္ အၾကီးမားဆံုး ျပႆနာမ်ားျဖစ္သည္။ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားသာ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တခဲ့လွ်င္ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္မည့္သူမ်ား ေထာက္ခံမဲရရန္မွာ ယေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် နည္းေနသည္။ အနည္းဆံုး လက္ရိွ ဝန္ၾကီး တဒါဇင္ခန္႔ကုိ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ၿပိဳင္ရန္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးက ေရြးခ်ယ္ထားသည္။ ၎တို႔မွာ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ပါဝင္ယွဥ္ၿပိဳင္ရန္ အစိုးရရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္ရလိမ့္မည္။
အဆိုပါ ဝန္ၾကီးမ်ားမွာ ၎တို႔၏ ဝန္ၾကီးဌာနမ်ား အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႔ေနေစရန္ ယခု ဘ႑ာေရးႏွစ္၏ အဆံုးျဖစ္ေသာ ဧၿပီလအထိ လက္ရိွရာထူးတြင္ ရိွေနရမည္ျဖစ္သည္။ ၎တို႔ကို စစ္အစိုးရ၏ လက္ရိွ ႏိုင္ငံပိုင္ လုပ္ငန္းမ်ား ပုဂၢလိကပိုင္အျဖစ္ လႊဲေျပာင္းေပးျခင္းကို သြက္လက္ျမန္ဆန္ရန္ႏွင့္ ဝန္ၾကီးဌာနမ်ား၏ ေငြစာရင္းမ်ား မွန္ကန္မႈရိွေစရန္ ညႊန္ၾကားထားသည္။ ရန္ကုန္ရိွ စစ္အစိုးရ ဝန္ၾကီးဌာနမ်ားမွ ပိုင္ဆိုင္ေသာ ဧက ၁၁ ဝဝဝ ေက်ာ္ရိွသည့္ ေျမကြက္မ်ားႏွင့္ အေဆာက္အဦးမ်ားကို ေရာင္းခ်ရန္ရိွေၾကာင္း ျမန္မာေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ နီးစပ္သည့္ အေနာက္တိုင္း စီးပြားေရးသမား တဦး၏ အဆိုအရ သိရသည္။
ထိုကာလအတြက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာသာရိွၿပီး ဥပေဒျပဳအာဏာမရိွေသာ ၾကားျဖတ္အစိုးရ တရပ္ကို ဖြဲ႔စည္းကာ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပခ်ိန္အထိ ၆ လတာ အခ်ိန္အေတာအတြင္း အုပ္ခ်ဳပ္လိမ့္မည္ျဖစ္ၿပီး ၎ေနာက္ ေရြးေကာက္ခံ လႊတ္ေတာ္သစ္ အစည္းအေဝး မစတင္မီ ေနာက္ထပ္ ၆ လခန္႔အတြက္လည္း ျဖစ္လိမ့္မည္။ ''အစိုးရအတြက္ တႏိုင္ငံလံုးက မဲေတြ ေရတြက္ဖို႔နဲ႔ ေနာက္ဆံုး ရလဒ္ကို အတည္ျပဳဖို႔ သီတင္းပတ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဒါမွမဟုတ္ လေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာလိမ့္မယ္'' ဟု ျမန္မာျပည္တြင္းရွိ ျမန္မာပညာရွင္တဦးက ဆိုသည္။ ထိုကာလမွ မလံုေလာက္ေသးလွ်င္ လႊတ္ေတာ္သစ္မွာ အနည္းဆံုး တႏွစ္အထိ ၾကာျမင့္ႏိုင္သည္ဟု (လႊတ္ေတာ္ ေဆာက္လုပ္ေရး) စီမံကိန္းအတြက္ အလုပ္လုပ္ေနေသာ ျမန္မာေဆာက္လုပ္ေရး မန္ေနဂ်ာ ဦးေဖထြန္းက မဇၩိမကို ေျပာသည္။
လာမည့္ လအနည္းငယ္အတြင္း အစိုးရႏွင့္ စစ္တပ္အတြင္း အဓိက အေျပာင္းအလဲမွာ ျဖစ္ထြန္းလိမ့္မည္။ အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၲယားကို အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႔ေစရန္ ေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္ၿပီး အစိုးရဝန္ထမ္း အမ်ားအျပားမွာလည္း ပင္စင္ယူလိမ့္မည္။ ဝန္ၾကီးဌာနမ်ားကိုလည္း ခြဲျခမ္းပစ္ၿပီး ဝန္ၾကီး ၁၇ ဦးသာ က်န္ရွိလိမ့္မည္ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံေရးသမား လုပ္ရန္အတြက္ ဝန္ၾကီး ၂ ဦးမွာ ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္ခဲ့ၿပီး ၎တုိ႔၏ ဝန္ၾကီးဌာနမ်ားကို အျခားဌာနမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းပစ္ခဲ့သည္။ က်န္ဝန္ၾကီးမ်ားမွာ ျမန္မာႏွစ္သစ္ကူးကာလ (သၾကၤန္) အၿပီး ဧၿပီလ အလယ္ပိုင္းေလာက္တြင္ ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္ၿပီး ႏိုင္ငံေရးသမား ျဖစ္သြားလိမ့္မည္။ ၎တို႔အားလံုးမွာ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ မွတ္ပံုမတင္မီ ပိုင္ဆိုင္သမွ်ကို ေၾကညာရလိမ့္မည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံရိွ အစိုးရ အသိုင္းအဝိုင္း၏ အဆိုအရ သိရသည္။
ႏိုင္ငံေရးပါတီ ဥပေဒေၾကညာၿပီးေနာက္ လအနည္းငယ္အတြင္း အေျခခံ လူတန္းစားမ်ားအတြင္း စစ္အစိုးရကို ေထာက္ခံရန္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးသန္းေရႊကိုယ္တိုင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၅ ႏွစ္က ဖြဲ႔စည္းခဲ့ေသာ လူထုအဖြဲ႔အစည္းျဖစ္သည့္ ၾကံ႕ဖြံ႔မွာ ယခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ ဝင္ၿပိဳင္ရန္ ပါတီတရပ္အျဖစ္ ဖြဲ႔စည္းေၾကာင္း ေၾကညာလိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရသည္။
လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္အနည္းက ပါတီ ၃ ရပ္ ဖြဲ႔စည္းမည္ဟု စီစဥ္ခဲ့ေသးေသာ္လည္း ယခုအခါ ၾကံ႕ဖြံ႔ လက္ေအာက္တြင္ ပါတီတရပ္သာ ဖြဲ႔စည္းမည္ဟု စိတ္ခ်ရသည့္ ျမန္မာသတင္းရပ္ကြက္ အဆိုအရ သိရသည္။ စစ္တပ္ အသိုင္းအဝိုင္းအဆိုအရ ႏိုင္ငံေရးေလာကသို႔ မျဖစ္မေန ဝင္ေရာက္ရမည့္ လက္ရိွဝန္ၾကီးမ်ားမွာ အဆိုပါ ပါတီသို႔ ဝင္ေရာက္ရလိမ့္မည္။ တစည (တုိင္းရင္းသား စည္းလံုးညီညြတ္ေရး ပါတီ) မွာလည္း ေခတ္သစ္၏ အစိတ္အပိုင္း တရပ္အျဖစ္ တည္ရိွလိမ့္မည္။ ထိပ္သီးစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးက စစ္သားႏွင့္ အစိုးရ ဝန္ထမ္းမ်ားကို တစညသည္ စစ္တပ္၏ ညီေနာင္ပါတီအျဖစ္ သေဘာထားရန္ ညႊန္ၾကားထားေၾကာင္း စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားႏွင့္ နီးစပ္သည့္ အသိုင္းအဝိုင္းက ဆိုသည္။
လာမည့္ လမ်ားအတြင္း စစ္တပ္ႏွင့္ အစိုးရအတြင္း အေျပာင္းအလဲမ်ား ေပၚေပါက္လိမ့္မည္။ အသက္ ၆ဝ ျပည့္ ပင္စင္ယူရန္ ဦးသန္းေရႊက အတင္းအက်ပ္ စည္းမ်ဥ္းထုတ္ျပန္သည့္အတိုင္း ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ မဟုတ္ခဲ့လွ်င္ ရာေပါင္းမ်ားစြာေသာ အၾကီးတန္း စစ္အရာရိွမ်ားကို အနားယူေစၿပီး အငယ္တန္း အရာရိွမ်ားအတြက္ အဆင့္ျမင့္ရာထူးမ်ား ရယူရန္ စစ္တပ္အတြင္း အေျပာင္းအလဲၾကီးမ်ား ျဖစ္ေပၚလိမ့္မည္။ ထိုအခ်င္းအရာသည္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားၿပီးေနာက္ ေပၚေပါက္လာမည့္ ဆက္ဆံေရးသစ္အတြက္ အၾကီးမားဆံုး ျပင္ဆင္မႈ ျဖစ္သည္။
ထံုးစံအားျဖင့္ စစ္တိုင္းမႉးမ်ားမွာ ေဒသဆိုင္ရာ အရပ္သားအာဏာပိုင္မ်ားကို တာဝန္ခံရသည္ဆိုေသာ္လည္း လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ ၂ဝ အတြင္း စစ္တပ္၏ အမူအက်င့္မွာ ၎ႏွင့္ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္သည္။ တခ်ဳိ႕ဧရိယာမ်ားတြင္ ဗဟိုအစိုးရႏွင့္ ေဒသဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္တို႔အၾကား လုပ္အားေပးခိုင္းေစမႈႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ အလုပ္သမား အဖြဲ႔ၾကီး၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္တို႔ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အျငင္းပြားမႈမ်ား ရိွႏွင့္ေနၿပီျဖစ္သည္။
အဓမၼ သိမ္းပိုက္ထားသည့္ ေျမယာမ်ားကို ျပန္ေပးရန္ အာဏာတည္သည့္ အမိန္႔ကို ဆန္႔က်င္၍ ေဒသဆိုင္ရာ တရား႐ံုးတို႔က ဆံုးျဖတ္ၿပီး ေျမယာ ျပန္လည္အပ္ႏွင္းခံရသည့္ လယ္သမားမ်ားကို ပိုင္နက္က်ဴးလြန္မႈႏွင့္ တရားစြဲဆိုျခင္းမ်ား ရိွေနသည္။ ေဒသတခုတြင္ ဗဟိုအာဏာပိုင္တို႔က တရားမဝင္ သိမ္းယူမႈအျဖစ္ လက္ခံထားၿပီး ေျမယာ ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ ရရိွသည့္ လယ္သမား ၆ဝ ေက်ာ္မွာ ေထာင္ဒဏ္မ်ား ခ်မွတ္ခံထားရသည္။ ထိုအခ်င္းအရာမ်ားမွာ ေနာက္လာမည့္ ျပႆနာမ်ား၏ အစအဦးသာျဖစ္သည္။
ယခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္စဥ္မွာ ပဋိပကၡၡႏွင့္ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ား တိုးျမင့္လာမည့္သေဘာ ရိွေလသည္။ ျမန္မာဆရာဝန္မ်ား၏ အဆိုအရ အထူးသျဖင့္ ရန္ကုန္တြင္ ျပည္သူလူထုအၾကား လာမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ မေသခ်ာမေရရာမႈေၾကာင့္ စိုးရိမ္ပူပန္မႈႏွင့္ ေၾကာက္ရြံ႕စိတ္မ်ား တိုးပြားလ်က္ရိွေနသည္ဟု သိရသည္။
အာရွသံတမန္တခ်ဳိ႕၏ အဆိုအရ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို ခန္႔မွန္းရန္ အလွမ္းေဝးလ်က္ရိွသည္။ ''ေရြးေကာက္ပြဲ အစီအစဥ္က ရိွေနတုန္းျဖစ္ေပမယ့္ သတင္းပတ္ ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် စစ္အစိုးရအတြက္ ရလဒ္ကို မထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မွာကို ပိုပိုၿပီး စိုးရိမ္ေနတယ္'' ဟု ရန္ကုန္အေျခစိုက္ အာရွ သံတမန္တဦးက ဆိုသည္။
ေရြးေကာက္ပြဲ နီးလာသည္ႏွင့္အမွ် ထိန္းခ်ဳပ္မႈႏွင့္ ကန္႔သတ္မႈမ်ား တိုးပြားလာမည့္သေဘာ ရိွေနသည္။ ကုလသမဂၢ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ အကူအညီေပးေရး လုပ္သားမ်ားမွာ တေန႔ထက္တေန႔ ျပည္ဝင္ခြင့္ဗီဇာ ရရန္ႏွင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပင္သို႔ ခရီးထြက္ခြင့္ ရရန္မွာ ခက္ခဲလ်က္ရိွသည္။ အၾကိမ္ၾကိမ္ ဝင္ထြက္ခြင့္ ဗီဇာမွာ အတိတ္တုန္းက အရာသာျဖစ္ေၾကာင္း အစိုးရမဟုတ္သည့္ အဖြဲ႔အစည္းတခုမွ ဝန္ထမ္းတဦးက ဆိုသည္။
ဆင္ဆာျဖတ္ေတာက္မႈႏွင့္ သတင္းမီဒီယာကို ထိန္းခ်ဳပ္မႈမွာလည္း တင္းက်ပ္လ်က္ရိွသည္။ ျပည္တြင္း စာေစာင္မ်ားတြင္ ေရြးေကာက္ပြဲအေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပခြင့္ ရရွိေနေသာ္လည္း ပါတီမ်ား ဖြဲ႔စည္းသည့္ အေၾကာင္းအရာႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပိတ္ပင္ထားသည္ဟု လြတ္လပ္သည့္ သတင္းစာေစာင္မ်ားမွာ အယ္ဒီတာ အမ်ားအျပားက ဆိုသည္။
ေရြးေကာက္ပြဲမွာ စစ္အစိုးရအတြက္ တကယ့္ စမ္းသပ္မႈျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ အဓိကက်သည့္ ကိစၥရပ္မွာ ျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ားက ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္စဥ္ကို မည္သို႔ ယူဆသနည္း ဆိုသည့္အေပၚ မူတည္ေလသည္။ ''ဒီစစ္အစိုးရ (လူေတြကို) ေၾကာက္ရြံ႕ေအာင္ အုပ္ခ်ဳပ္ထားေပမယ့္ (ေရြးေကာက္ပြဲ) ရလဒ္ကို စစ္တပ္က အလြန္အကၽြံ လွည့္စားတယ္လို႔ ယူဆၾကရင္ အီရန္လို တံု႔ျပန္မႈမ်ဳိး မျဖစ္ဘူးလို႔ မေျပာႏိုင္ဘူး'' ဟု ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ရန္ ျပင္ဆင္ေနေသာ လူငယ္ႏိုင္ငံေရးသမား တဦးက ဆိုသည္။ သို႔ေသာ္ ဖမ္းဆီးခံရမည့္ အေရးေၾကာင့္ သူ၏ အမည္ကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုရင္ ျငင္းဆန္ခဲ့သည္။
မဇၥ်ိမမွတဆင့္
